اتیمولوژی واژه عسلویه چیست ؟ + عکس
اشتراک گذاری

اتیمولوژی واژه عسلویه چیست ؟ در حقیقت اتیمولوژی به معنی حقیقی واژه اشاره میکند که در اینجا به معنی واژه عسلویه مربوط می شود.

اتیمولوژی واژه عسلویه

اتیمولوژی واژه عسلویه چیست ؟

ریشه شناسی را در زبان فرانسوی اتیمولوژی (Etymologie) می گویند. اتیمولوژی» واژه ای است یونانی، که از راه زبان لاتینی» به زبان فرانسوی» راه یافته است. در یونان باستان «اتیمولوژی» به معنی شناخت اتیمون (Etymon) و «ایمون» به معنی حقیقی واژه بوده است.(اتیمولوژی واژه عسلویه چیست ؟)

ریشه شناسی علمی است که به کمک آن فرهنگ تاریخی نوشته می شود. فرهنگ تاریخی، فرهنگی است که در آن تاریخ یک واژه، هم از نظر «لفظ» و هم از نظر معنی» ثبت می گردد.

به عبارت دیگر اتیمولوژی، تاریخ یک واژه است از قدیم ترین زمان کاربرد آن تا زمان نوشتن تاریخ آن واژه. نخستین بار علم اتیمولوژی جدید را سر ویلیام جونز، قاضی انگلیسی، در سال ۱۷۸۶م. در «انجمن آسیایی کلکته» بنا نهاد.

این علم در زبان های مختلف به شکل «فقة اللغة»، «علم اشتقاق» و ریشه شناسی»، «وجه تسمیه» یا «فرهنگ نام واژه» اطلاق شده و به جنبه های مختلف یک کلمه جغرافیایی از دیدگاه لغوی، ادبی، تاریخی و جغرافیایی می پردازد.

بنای این پژوهش، بررسی دیدگاه های مهم عامیانه و علمی (آکادمیک) در باره وجه تسمیه نام شهرستان می باشد و در باره دیگر نام واژهای جغرافیایی (شهر، بخش، دهستان، روستا، اثر تاریخی در حد معقول و مناسب، در بخش جغرافیا به آن اشاره می شود.

داوری در خصوص بهترین و منطقی ترین فرضیه وجه تسمیه، به خوانندگان واگذار می گردد، هر چند تئوری های غیر علمی و مجعول، به شکل آکادمیک مورد نقد قرار گرفته است.

سیر تطور نام هر شهرستان، از آغاز تا کنون، در ابتدای این تحقیق زبان شناسی آورده می شود.

اتیمولوژی واژه عسلویه

اسکله عسلویه

سیر تطور نام

نام این شهرستان در طول تاریخ، با یک نام و به ۹ شکل گوناگون اسلو، اسلویه، آزالو، عسلو، قلعه عسلو، بندر عسلویه، عسلویه، اصیلو و اعسلوه ثبت و ضبط شده است.

وجه تسمیه

در باره فلسفه نام و اتیمولوژی نام واژه جغرافیایی پارسی عسلویه (Asaluyeh)، ۸ دیدگاه مهم وجود دارد، که از منظر زبان شناسی و تاریخنگاری محلی، فرضیه مرکز تولید عسل، عقلانی تر و منطقی تر به نظر می رسد.

تولید عسل

با آن که امروزه نه کندوی عسلی در شهرستان عسلویه دیده می شود، نه تجارت عسل در این بندر انجام می شود، اما بی شک بن واژه این جاینام پارسی «عَسَل» می باشد.

عسل (با فتح عین و سین) در زبان فارسی و گویش های کردی، کشهای، گزی، برتنگی، قهرودی، روشانی، غنی، سدهی، سیوندی، تاتی، سنگسری، وانشانی، و خی، یزغلامی، گفته می شود.

در گویش ابیانه ای به صورت عسل؛ در گویش های انارکی، مازندرانی نائینی، زفره ای، ورزنه ای، به شکل عسل ادا میگردد.

در زبان اوستایی پینا (paena)، فارسی میانه به شکل انگوبن anguban یا انگومن angumen یا انگين angpen، در زبان غدی nkwpyn’، در زبان خوارزمی nkbyn’، در بلوچی بنگ benag، درگورانی hasal، در کرینگانی angi، در مونجی agmin، در اورموی pin، در خوئینی angun و در زبان پشتو به شکل gebina یا angin می باشد.

نام واژه جغرافیایی عسلویه از بن واژه عسل و پسوند ویه تشکیل شده است. ایرج افشار سیستانی در این باره می نویسد:

«این بندر گذشته عسلو بوده است، زیرا به گفته مؤلف فارس نامه ناصری، در فارس آخر هر کلمه که واو ساکن باشد، «یه» اضافه می کنند، چنان که بندر عسلو را عسلویه گویند؟

عسلو و عسلویه ظاهرا از واژه عسل گرفته شده است، به معنی شهد، مضطرب گردید، ناب از جنبانیدن آب و سرعت کردن و شتافتن آمده است.

از آن جا که بندری که به بندر عسلویه سرشناس باشد، در جغرافیای پیشین دیده نمی شود، بایستی گفت که شاید در این محل عسل طبیعی به عمل می آمده است، که به همین جهت این محل را عسل خوانده اند، که به مرور زمان به عسلویه تبدیل گردیده است.

برخی بر این باورند که به لحاظ وجود درختان را در این منطقه، تراوش ویژه ای از درختان برای تغذیه زنبوران عسل بوده و عسل فراوانی در منطقه جمع آوری و از این طریق صادر می شده است.

دریا و ساحل عسلویه

دریا و ساحل عسلویه

شهر ناخدایان چابک

گفته اند عسل به معنی سرعت عمل و شتاب در حرکت است و گمان کرده اند که عسلویه بدان جهت به این نام شهرت یافته، که دارای ناخدایان چابک و سریع در امر دریانوردی بوده است.

آب عسلی رنگ

برخی از مورخان و محققان متأخر عسلو را دارای چشمه ها و آبهای شیرین دانسته اند، که معتقدند به همین جهت آن را عسلویه گفته اند.

رضا طاهری، پژوهشگر و تاریخنگار کنگانی، این رأی را پذیرفته و می نگارد:

در روستاهای عسلویه امروز شماری آب انبار وجود دارد، که این آب انبارها از دید معماری جای بررسی دارند و در امتداد کوه و دریا ایجاد شده اند و هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرند.

اما آنچه می تواند وجه واقعیت بیشتری داشته باشد، وجه تسمیه عسلویه است که می تواند عسل + و + یه باشد و عسلویه مشتقی از عسلو + یه باشد. عسلو = عسل + او = عسل + آب یا اف یا آو یا او = به معنای آب عسلی رنگ.

آبگیر یا استخر

احمد حامی، بسیاری از نام واژه های جغرافیایی سواحل خلیج فارس (مانند خارک، چارک، جاسک، تنب) را ایلامی دانسته و معتقد است که نام عسلویه از آل (Asal ) به معنای استخر گرفته شده است:

«بندر عسلویه، واقع در مشرق بندر طاهری و ویرانه های سیراف بوده. اسل، یعنی استخر… کشتی ها در خلیج عسلو توقف می کرد و جایی که کشتی ها لنگر می انداخت، رأس ناوبند می گویند.»

تخلیه و بارگیری نفتکش های عسلویه

تخلیه و بارگیری نفتکش های عسلویه

بندرگاه دکتر جعفر حمیدی معتقد است که:

«عسلویه: بندر معتبری در جنوب بندر کنگان، که سابقه تاریخی دارد. اصل این کلمه به زبان عیلامی قدیم اسلویه است، به معنی بندرگاه »

برخی نیز اسلو را مترادف آهسته گاه و لنگرگاه دانسته اند و میگویند در زمان قدیم، شناورهای بادبانی در هنگام توفان و موج به اسلو پناه می بردند.

این تعبیر بیشتر در باره وجه تسمیه بندر نابند رواج دارد، تا عسلو و عسلویه.

دریای پرموج

برخی گفته اند که:

عسل به معنی دریای خروشان و مواج است و حدس زده اند که شاید عسلویه منسوب به دریای پر موج باشد.

شهر یهودیان

عسلی (Asali)، در زبان پارسی هم به معنای رنگ عسل است و هم به معنی پارچه زردی است که یهودیان، بنا به دستور حکومت، در دوره صفویه تا قاجاریه، جهت مشخص شدن از سایر اقشار جمعیت، بر دوش جامه می دوختند.

به لباس های دیگر اقلیت های دینی، مانند زرتشتیان (گبران) یا فقرای هندوستان هم گفته می شود.”

در دوره صفویه و قاجاریه، در شهر عسلویه و روستاهای آن، دهها خانوار یهودی اقامت داشته اند و یهودیان آن با شهرهای یهودی نشین بندر کنگان (دارای محله یهوی) و بندر دیر (شهری که یهودیان آن را پدید آوردند) و بندر اسلامی سیراف، که اغلب تجار آن یهودی بودند (با گورستان های متعدد یهودی)، روابط دینی و بازرگانی داشته اند.(اتیمولوژی واژه عسلویه چیست ؟)

بوریا (حصیر)

در گذشته ای نه چندان دور، خانه های روستای عسلو یا عسلویه را از نی بوریا (حصیر) می ساختند و در حقیقت، هر روستا مجموعه چند کپر بوریایی بوده است و عسل نیز در زبان فارسی، به معنی گیاه نی بوریا می باشد.

اشتراک گذاری

لينک کوتاه :

دیدگاه بگذارید

avatar
  عضویت  
اطلاع رسانی