در ستایشِ “کَردن”
اشتراک گذاری

از «کردن» چه بدی دیده ایم که آن را تاب نمی آوریم و اینقدر خجالت زده دنبال جایگزین می گردیم برای آن و به جای این که «بکنیم»، «می نماییم» یا «میداریم»؟

کتاب مزخرفات فارسی در ستایش کردن

به گزارش سیراف خبر، از «کردن» چه بدی دیده ایم که آن را تاب نمی آوریم و اینقدر خجالت زده دنبال جایگزین می گردیم برای آن و به جای این که «بکنیم»، «می نماییم» یا «میداریم»؟ روزی در محضر زنده یاد رضا سیدحسینی همین موضوع را طرح کردم (نمودم)، گفت که حتی به اعضای شورای عالی ویرایش – از جمله او – اعتراض کرده اند داشته اند و گفته اند که چرا اصرار می کنید (دارید) کلمه ای را که در گویش عوام بوی رکاکت میدهد، به سر جایش برگردانید؟ و مگر نبوده در ادبیات دیوانی یا حتی نظم و نثر قدما که دست کم نمودن» و «نماییدن» را به جای «کردن» به کار برده اند؟

یکی از معیارهای ادیبان و زبان شناسان و ویراستاران برای پذیرش کاربرد تازه ای از یک واژه، یا کاربرد جایگزین واژه ای به جای واژه دیگر، فراوانی آن در بیان عموم مردم است. ولی اکنون، با حضور روزافزون رسانه های گروهی خصوصا تلویزیون در زندگی مردم و نیز نقشی که به عنوان «مرجع» بازی می کنند (می نمایند)، این «فراوانی آدمها» جایش را عوض کرده (نموده) با کانال های تلویزیونی، رادیوها، روزنامه ها و مجله ها. یعنی اگر به سراغ مردم بروید، کمتر کسی را می یابید پیدا می نمایید که در صحبت کردن (نمودن) معمولی و ساده و روانش، به جای این که بگوید «بریم نیگا کنیم ببینیم این چیه»، بگوید «بریم یه نیگا داشته باشیم ببینیم این چیه»، یا «بریم یه نیگا بنماییم ببینیم این چیه». ولی شماری مجری و گوینده تلویزیون، شماری سخنران و شماری کارشناس دست به قلم و متأسفانه شماری ادیب دلبسته به زبان دیوانی، تا دلتان بخواهد در تلویزیون و رادیو و روزنامه و مجله و سخنرانیها، به جای «کردن» می نمایند و می دارند و نوعی «فراوانی» کاذب را القا می کنند (می نمایند)، تا کار به جایی برسد که وقتی یک مغازه دار ساده هم جلو دوربین می ایستد، بگوید: «سلام دارم خدمت هموطنان عزیزم.»

سلام کردنی است، نه داشتنی و نه عرض نمودنی. بازی کردنی است، نه داشتنی. مرور کردنی است، نه داشتنی و نه نمودنی. زندگی کردنی است نه داشتنی. بیان کردنی است، نه داشتنی و نه نمودنی. و بر همین قیاس گیرید هر آنچه کردنی است، ولی تازگیها یا میداریمشان یا می نماییمشان! /مزخرفات فارسی – رضا شکراللهی

اشتراک گذاری

لينک کوتاه :

دیدگاه بگذارید

avatar
  عضویت  
اطلاع رسانی