عسلویه
اشتراک گذاری

موقعیت و حدود جغرافیایی عسلویه موقعیت سیاسی: شهرستان عسلویه، به مرکزیت شهر عسلویه، در استان بوشهر در جنوب ایران، در نیمکره شمالی کره زمین واقع شده است. موقعیت جغرافیایی: مختصات جغرافیایی شهرستان های عسلویه و کنگان، بین ۵۱ درجه و ۵۹ دقیقه تا ۵۲ درجه و ۵۷ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۱۸ […]

عسلویه

موقعیت و حدود جغرافیایی عسلویه

موقعیت سیاسی:

شهرستان عسلویه، به مرکزیت شهر عسلویه، در استان بوشهر در جنوب ایران، در نیمکره شمالی کره زمین واقع شده است.

موقعیت جغرافیایی:

مختصات جغرافیایی شهرستان های عسلویه و کنگان، بین ۵۱ درجه و ۵۹ دقیقه تا ۵۲ درجه و ۵۷ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۱۸ دقیقه تا ۲۷ درجه و ۵۵ دقیقه عرض شمالی می باشد.

 

 

مرکز شهرستان:

شهر عسلویه در موقعیت جغرافیایی ۵۲ درجه و ۳۵ دقیقه و ۵۰ ثانیه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۲۹ دقیقه و ۲۹ ثانیه عرض شمالی قرار گرفته و ارتفاع نسبی آن از سطح دریا ۵ متر است.

محدوده جغرافیایی:

شهرستان عسلویه از شمال به شهرستان مهر در استان فارس، از غرب به شهرستان کنگان، از شرق به شهرستان پارسیان (گاوبندی سابق) در استان هرمزگان و از جنوب به خلیج فارس محدود می گردد.

مساحت

وسعت شهرستان عسلویه بر اساس آمار موجود در «کتابچه مساحت شهرستان ها و بخش های کشور»، ۷۰۰ کیلومتر مربع برآورد شده است، مشتمل بر دو دهستان عسلویه ( ۳۱۲.۱۸۷ کیلومتر مربع) و نای بند ( ۳۹۷.۸۱۲ کیلومتر مربع)، که امروزه به بخش های مرکزی و چاه مبارک تبدیل شده اند.

مقام استانی:

این شهرستان در بین ۱۰ شهرستان استان بوشهر، از نظر مساحت، در رتبه نهم قرار دارد و ۳.۰۸٪ وسعت استان را به خود اختصاص داده است.

رتبه بندی مساحت شهرستان های استان بوشهر

رتبه بندی مساحت شهرستان های استان بوشهر

مقام کشوری:

شهرستان عسلویه از شهرستان های بناب، شفت، قائم شهر، لنگرود ماسال، آستانه اشرفیه، املش، لاهیجان، گلوگاه، فلاورجان، خمینی شهر و بابلسر وسیع تر است.

ژئومورفولوژی

ناهمواری های این شهرستان کرانه ای و ساحلی، دو بخش هستند:

ناحیه جلگه ای عسلویه

ناحیه جلگه ای عسلویه

١. ناحیه جلگه ای:

نوار ساحلی و جلگه جنوب آن، که همچون شهرستان های بوشهر، گناوه، ديلم و دلوار، فاقد ارتفاعات و بلندی شاخصی بوده و دارای آب و هوای مرطوب نیمه بیابانی است و پوشش گیاهی اندک آن استپی و محدود به نخلستان می باشد. خلیج فارس و خلیج نای بند، دو عارضه جغرافیایی در جنوب این شهرستان ساحلی محسوب می شوند.

بندرشیرینو نزدیک عسلویه

بندرشیرینو نزدیک عسلویه

٢. ناحیه کوهستانی:

بخش نیمه کوهستانی این شهرستان کوچک، مانند کوه هفچن، که پایانه ارتفاعات زاگرس جنوبی بوده و دارای آب و هوای معتدل می باشد.

ارتفاعات

کوچهر

کوه کوچهر (Kochehr) با ارتفاع ۱۳۹۴ متر، در محدوده شهرستان عسلویه واقع شده است.

این کوه، یکی از بلندترین کوههای رشته کوه سرچشمه بوده و روستاهای دو طویل، شهر خاص، باریکان، بابا مبارک و غربه شهرستان جم در دامنه شمالی و بندر سیراف و روستاهای اختر، تنبک، سیخی، برکه چوپان، میانلو، نخل غانم و شهر کنگان و بنک در دامنه جنوبی این کوه واقعند.

ماده

کوه ماده (Madeh) با ارتفاع ۱۰۳۲ متری در محدوده شهرستان عسلویه و در ۲۵۲ کیلومتری جنوب شرقی بندر بوشهر و شمال روستای بستانو واقع شده است.

این کوه از سمت شمال غرب به کوه هفچن و از طرف جنوب شرق به کوه هفت چاه متصل است و یکی از کوههای رشته کوه هفچن را تشکیل می دهد.

راههای نخل تقی به فال، بیدخون به چاه خالو، بزباز به ارودان و سواحل به فاریاب این کوه را قطع می کند.

هفتچن

کوه هفتچن (Haftchen) با ارتفاع ۱۶۰۰ متر و در ۲۱۳ کیلومتری جنوب شرقی بندر بوشهر واقع شده است.

این کوه از طرف شمال غربی به کوه سمرکان و از سمت جنوب شرقی به کوه ماده و سپس به کوه هفت چاه و کوه شادول متصل می گردد و توأما رشته کوه طويلی را به درازای ۱۲۹ و عرض ۱۲ کیلومتر تشکیل می دهند.

رودخانه شور از دامنه های شمالی این کوه سرچشمه می گیرد و به موازات این دامنه رو به سوی مشرق جریان می یابد و رودخانه گاوبندی بخشی از دامنه جنوبی آن را طی می نماید.

شهر سیراف و روستاهای پرک، شیرینو، نخل تقی، بیدخون، بزباز، عسگری، خیارو، بستانو، چاه مبارک، سواحل، خره، برکه دکان، میلک و کناردان در دامنه های جنوبی این رشته قرار دارند.

راه اتومبیل رو کنگان، پارسیان (گاوبندی)، رستاق به بندر چارک از دامنه جنوبی و راه جم و مهر به اشکنان از دامنه شمالی عبور می کند.

منابع سطحی آب منابع سطحی آب شهرستان عسلویه، به دو بخش تقسیم می گردند:

خليج های فارس و نابند: بندر عسلویه در ۳۰۰ کیلومتری جنوب شرق بندر بوشهر و ۵۷۰ کیلومتری غرب بندر عباس واقع شده و تا حوزه گاز پارس جنوبی در منطقه مرکزی خلیج فارس حدود ۱۰۵ کیلومتر فاصله دارد.

مرکز کنترل ترافیک دریایی عسلویه، که با نام کنترل عسلویه (Asaluyeh Control) شناخته می شود، در موقعیت جغرافیایی ۵۲ درجه و ۳۳ دقیقه طول شرقی و ۲۷ درجه و ۳۲ دقیقه عرض شمالی واقع گردیده و علامت خطاب آن EQP MMSI : A225202می باشد.

۲. رودخانه گاوبندی (تنها رودخانه شهرستان).

 

رودخانه گاوبندی

رودخانه گاوبندی

گاوبندی

رودخانه گاوبندی (Gavbandi) از شاخه های رودخانه های مستقل حوضه آبریز کل – مهران که در شهرستان عسلویه جریان دارد، از ارتفاعات شمالی آبادی مغدان با ارتفاع ۴۹۴ متر سرچشمه می گیرد.

آبادی های برکه دکان، بندو، کنارخیمه، بساتین را مشروب ساخته و در نهایت به خلیج فارس می ریزد.

منبع تغذیه رودخانه نزولات جوی و در جهت جنوب شرق به شمال غرب جریان دارد. طول رودخانه ۷۶ کیلومتر، شیب متوسط بستر آن کمتر از یک درصد و در مناطق بی کربناته سولفاته – به صورت پراکنده و ناپیوسته و منطقه سولفاته کلروره به صورت پراکنده و ناپیوسته جریان دارد.

منابع غیر سطحی آب

شهرستان عسلویه در دوره ساسانی، دارای سیستم آبرسانی بوده است. در دوره صفویه و قاجاریه، از چاههای آب (طوی) و برکه ها و آب انبارها استفاده می شده است.

چشمه مشهور و معروف این شهرستان، چشمه بیدخون است، که میرزا حسن حسینی فسایی (۱۲۷۳-۱۳۱۶ق.)، تاریخنگار عصر ناصری، در سال ۱۳۱۱ق. در باره آن سخن گفته است:

در تمام سواحل دریای فارس، آب جاری شیرین یافت نشود، مگر چشمه آب بیدخون که از کوهستان گله دار، از بلندی کوه در دره ریخته، به مسافت نیم فرسخ از دره درآید و باغستان لیمو و انار و نخلستان بیدخون را آب داده، آنچه بماند بعد از باغستان، زراعت گندم و جو و پنبه کنند.»

دیگر چشمه های شهرستان عسلویه عبارتند از: درزو (روستای آخند)، چاه مبارک، کلات، بندو.

آب و هوا آب و هوای شهرستان عسلویه در نوار ساحلی (مانند بنادر هاله، عسلویه، نخل تقی و بساتين و روستاهایی جون زبار، خیارو و اخند)، دارای آب و هوای بسیار گرم و مرطوب در فصل تابستان و معتدل در زمستان (شبیه آب و هوای بهاری مناطق سردسیر کشور) است.

بخش شمالی و کوهپایه ای شهرستان در نوار شمالی، دارای آب و هوای سرد و معتدل کوهستانی است. شهرستان عسلویه روزهای یخبندان ندارد.

وضع جوی شهر عسلویه بر حسب ماه

وضع جوی شهر عسلویه بر حسب ماه

دمای شهر عسلویه بر حسب ماه

دمای شهر عسلویه بر حسب ماه

ایستگاه های هواشناسی

۳ ایستگاه هواشناسی شهرستان عسلویه، در شهریور ماه ۱۳۹۲ عبارتند از:

۱٫بساتين: ایستگاه باران سنجی آن در سال ۱۳۷۶ افتتاح شده و در ارتفاع ۹ متری از سطح دریا قرار دارد.

۲٫ چاه مبارک: ایستگاه باران سنجی آن در سال ۱۳۷۴ افتتاح شده و در ارتفاع ۲۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

۳٫ عسگری: ایستگاه باران سنجی آن در سال ۱۳۸۰ افتتاح شده و در ارتفاع ۲۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

بادهای محلی

پراکندگی فشار هوا در شهرستان عسلویه، در طی سال به دو صورت مشخص فصلی است. در ماه های زمستان به دلیل پایین بودن درجه حرارت، میزان این پارامتر به حداکثر خود می رسد و در تابستان به حداقل تقلیل می یابد.

بادهای محلی، در واقع قسمتی از همان توفان های خلیج فارس هستند که در اثر اختلاف فشار بین بیابان عربستان و ارتفاعات جنوبی ایران، در فصول مختلف پدید می آید.

این بادها تقریبا در تمام سواحل خلیج فارس می وزند و در نقاط مختلف خلیج فارس دارای اسامی متفاوت هستند.

این بادها بنا به مقتضیات زمانی، یعنی فصول وقوع آنان و تصور ذهنی دریانوردان محلی و تأثیر این بادها در زندگی آنها و نوع استفاده ای که در گذشته از نیروی باد برای دریانوردی در خلیج فارس انجام می شده و خطرات ناشی از آن، به نامهای گوناگونی معروف شده اند:

اسامی بادهای محلی شهرستان عسلویه عبارتند از:

۱. باد قوس یا گووس (Kows) : این باد جهت جنوبی شرقی – شمال غربی دارد و از مدار رأس السرطان شکل می گیرد و در تابستان گرم و سوزان و در زمستان گرم و مرطوب و غالبا باران زاست.

این باد شدید است و گاهی زیان های جانی و مالی فراوان به بار می آورد. در گذشته برای حرکت کشتی از هند به بوشهر از این باد استفاده می شده است.

باد قوس به باد شرجی نیز معروف است، زیرا در تابستان ایجاد شرجی بیش از حد می کند. به این باد، باد هيرو هم می گویند، زیرا جهت آن از سمت جنوب است.

۲. باد لچیب: یا باد گول زننده، که معمولا در فصل پائیز می وزد، اما وزش آن موقع معینی ندارد. دریانوردان محلی معتقدند که این باد ۱۰ روز پیش از برج عقرب (آبان ماه) می وزد و شدت این باد کمتر از باد ليمر است.

٣. باد شمال: برعکس باد قوس، باد خشکی است. وزش آن در فصل زمستان دما را کاهش می دهد و گاهی نیز باعث بارندگی می شود. معمولا جهت وزش باد قوس به شمال غربی تغییر یافته و باد شمال نامیده می شود.

این باد، معروف ترین باد محلی شهرستان دیر است و تقریبا تنها بادی است که در تابستان هوای گرم را تا حدودی معتدل می کند. پس از این باد در فصل تابستان باد قوس می وزد.

۴. با دلیور (دولاب): گردباد عظیمی است که به طور ناگهانی می وزد. این باد دوام چندانی ندارد و چنانچه به دریا برخورد کند، در همان لحظه وزش آب دریا را زیر و رو می کند و اگر در خشکی بگیرد، درختان را از جا می کند. بیشتر در برج عقرب (آبان ماه) می وزد.

۵. باد نعشی: باد ملایمی است که در اواخر پائیز می وزد و جهت شمال شرق دارد و در جابه جا کردن ابرها مؤثر است.

۶. باد غیوب: باد بهاری است که معمولا ۴۵ روز بعد از عید نوروز می وزد و چندان شدید نیست. اگر در خشکی بوزد، همراه با گرد و غبار بسیار و گاهی توأم با رگبار خفیف است و چنانچه به دریا برخورد کند، موج های نسبتا عظیمی ایجاد کرده و بعد فروکش می کند و گاهی نیز سبب غرق شدن جهازات می شود.

۷. باد تریه: زمان ورزش آن اوایل دی ماه است.

۰۸ باد تويبح: زمان وزش آن اواخر بهمن ماه است. زمان تقریبی وقوع این بادها را دریانوردان محلی می دانند. به همین جهت، این بادها زیان های جانی و مالی چندانی ندارند، بلکه گاهی اثرات سودبخش نیز دارند.

. باد پیرزن: موقع وزش آن تقریبا اواسط فروردین است. ۱۰. باد سبعه: در اوایل مهرماه به مدت ۷ روز می وزد.

۱۱. باد کوختی: بادی است که از جنوب غربی می وزد و به کوخت نشینان نوید «کو خت نشینی» برای صید باز شکاری (چرخ می دهد، به همین مناسبت به باد کوختی معروف است.

این باد در حوالی برج سنبله (۲۰ شهریور) وزیدن می گیرد و گرد و غبار زیادی تولید می کند. این باد، بازهای شکاری را در هوا پراکنده و منحرف می سازد و در همین هنگام بازگیران به شکار آنها می پردازند.

۱۲. باد سمور:این باد از سمت شرق می وزد. وجه تسمیه آن این است که در این زمان سمور از لانه خود بیرون می آید. این باد در اواخر فصل تابستان می وزد.

۱۳. بررو: نسیم ملایمی است که بیشتر در فصل تابستان از سمت خشکی به دریا می وزد و با وزش آن موج های خفیف دریا نیز آرام می گیرند.

۱۴. باد سهیلی: که اواخر تابستان و اوایل پائیز می وزد. مردم در این نقاط بر این باورند که این باد ناشی از طلوع ستاره سهیل است.

۱۵. پنجه: زمان وزش آن ۴۵ روز بعد از نوروز است و شدت چندانی ندارد.

۱۶. باد پیچک: این باد زمانی می وزد که به اعتقاد اهالی بین باد شمال و باد جنوب دعوا صورت نگیرد و نهایتا باد شمال پیروز می شود و بعد از باد پیچک، باد طلایی می وزد. این باد در برج هفت و هشت می وزد.

۱۷. باد کلات زرد: در روستای جاشک، باد کلات زرد از شمال جنوبی می وزد و احتمال بارش باران دارد.

۱۸. باد دروزی: در روستای مغدان بادی موسوم به دروزی می وزد. باد خنکی است که در فصل سرما و زمستان می وزد.

۱۹. باد مشتال: بادی است که از سمت جنوب غربی می وزد و از برج ششم و تا اواخر برج هشتم می وزد.

۲۰. باد سرایی: باد ناگهانی که در فصل زمستان می وزد. ۲۱. باد خسروی: بادی است که از سمت جنوب غربی می وزد.

پوشش گیاهی و جانوری

پوشش گیاهی شهرستان عسلویه، تابع مناطق ساحلی خلیج فارس و جزء مناطق بیابانی و نیمه بیابانی ایران می باشد. این فقر گیاهی و جانوری، شامل تنوع زیستی گیاهی و جانوری در خلیج نای بند (پارک ملی دریایی نایبند) نمی شود.

شهرستان های عسلویه و کنگان، دارای ۱۳۰۱۱ هکتار عرصه جنگلی (طبیعی)، ۲۰ هکتار پارک جنگلی طبیعی، ۵۳۰ هکتار فضای سبز جنگل های در دست کاشت) و ۳۳۰ هکتار ذخیره جنگلی می باشد.

پوشش گیاهی شهرستان عسلویه، بی شک از جمله مناطق فقیر کشور از منظر پوشش گیاهی به شمار آمده و شبیه بنادر دیر و کنگان می باشد:

ټه، توله، شوگر، سی، گوژه بره، سووتل، کا گل، ترپوه، خودرو، سوسمار، گندرو، روشو، ماسو، جیکا، هلورد، لبلبو، قصير، سولوج، گنگ، تما، عرو، کور، اشک، حنایتک، دانیر، علف بهمن، فه، جیکا، مورته، تنگیر، کورموخک، دریمه، عليه، سزبر نجاشک، سپنج، چوندر، لوله، ماسو، کاکل پشمی، جوشال، زئل، چندر، سرزرد، کرت، گل پتری،

ترمپو، سپ مار، دونی، گوژبر، نیند، بوته کو، خندل، گل شبو.

درختان خودوروی گز، بید، کنار (۳ نوع باغی، لمبه، کوهی)، کورو، اشک و هميدون نیز در شهرستان وجود دارند.

گونه های درختی و درختچه ای و نیز دارویی و خورا کی موجود در شهرستان، که گاه دارای نام های محلی هستند، عبارتند از : بنه، کلخنگ، خرزهره، خرگ (نام فارسی: استبرق)، گرم (حرا)، گز، کنار، شیربایم (گیشدار)، کور ( کهورک)، اشک (تیغ گرگ)، سمنگ (انار شیطان)، سه پستان، صبرتل (شاخ بزی)، هلپه (مریم گلی)، گل کلون (مورتلخ)، کاشنیغ (کاسنی)، دینش (اسفند)، مرمرشک (مریم گلی)، روباه تربک (تاجریزی)، بگزوک (گزنه)، قصیل (جودوسر)، علف گندمی (سنکروس)، سوسال (پشموک)، موچه (شاهی)، دهیز (یونجه وحشی)، گوش بره، سوزن چوپان، اسفرزه، دم روباهی (رزدا)، خار شتر، اهلوک بادام کوهی)، گل زرد، ترشک، شاتره، بغيض، پلنگ کش (خارخسک).

پوشش جانوری

شهرستان عسلویه، زیستگاه انواع و اقسام جانوران دریایی، وحشی و اهلی است، که گاه در گویش محلی به نام دیگری شناخته می شوند:

کفتار، روباه، سگ توره، زوزو، چوله، راسو (لسی)، مار، توره شغال)، پلنگ (بسیار نادر)، مشک (موش) دوپا، خرگوش، گربه وحشی (نادر)، آهو، بزلیسک، پمپرک، اشکال.

پرندگان : شالو، بط، غواص، کمتر (کبوتر) کوکو، کمتر چاهی، توئیی، پلیسر، کوگ، کواسبز (سبزقبا)، کمتر توتور، هوبره، چرخ، بوجیک (گنجشک)، بلبل، جغد، تیهو، گیاچو، چوقول، شاهین، بحری، باز، غلا، بدوار، برتیلک، گرئک، کریک، کلاغ، بابا سلیمان (هدهد).

تالاب نای بند

تالاب نای بند

تالاب نای بند

موقعیت جغرافیایی: خلیج نای بند (شامل خلیج نای بند ، منطقه حفاظت شده نای بند ، جنگل های حرای خورهای عسلویه ، بساتين و هاله) در ۳۲۰ کیلو متری شرق بندر بوشهر قرار دارد.

این تالاب در موقعیت جغرافیایی ۲۷ درجه و ۲۵ دقیقه و ۱۶ ثانیه تا ۲۷ درجه و ۵۲ دقیقه عرض شمالی و ۵۲ درجه و ۳۸ دقیقه و ۹ ثانیه و ۵۴ درجه و ۵۱ دقیقه طول شرقی واقع شده است.

٪۶۷ منطقه در استان بوشهر و ۳۳٪ آن در محدوده استان هرمزگان قرار دارد. در سواحل خلیج فارس تنها ۳ خلیج کوچک وجود دارد، که یکی از مهم ترین آنها خلیج نای بند است. خط ساحلی آن ۲۰.۷۵ کیلومتر است.

مساحت: مساحت پارک ملی نای بند ۴۹۸۱۵ هکتار می باشد. طول منطقه ۳۰ کیلومتر و عرض متوسط آن ۷.۵ کیلومتر است. ارتفاع: ارتفاع منطقه از شمال به طرف جنوب منطقه افزایش می یابد. دامنه شمالی منطقه شامل تپه ماهورهای کم ارتفاع می باشد، که با شیب ملایم به جلگه بین ارتفاعات منطقه و رشته ارتفاعات اصلی می پیوندد.

خلیج نایبند

خلیج نایبند

حاشیه جنوبی مرتفع و صخره ای است و بلندترین ارتفاعات منطقه مشرف به ساحل صخرهای جنوبی است. بالای ارتفاعات مسطح بوده و با شیب ملایم به دامنه های شمالی ختم می شود.

از رأس دماغه نای بند به طرف مشرق نیز ارتفاع منطقه افزایش می یابد. ارتفاع ساحل بخش غربی و جنوبی در محل چراغ دریایی حدود ۲ متر و در ۱۰ کیلومتری خلیج نای بند بلندترین ارتفاع منطقه به ۱۲۴ متر می رسد.

نوع تالاب: تالاب از نوع دایمی و دریایی (Marine) می باشد. مالكيت: مالكيت آن دولتی است و در اختیار سازمان حفاظت محیط زیست می باشد.

منابع آب : منبع تأمین آب تالاب، خلیج فارس است.

راه های دسترسی: از طریق جاده بوشهر به بندر عباس در ۳۲۰ کیلومتری بوشهر قابل دسترسی است.

حفاظت و مدیریت: از سال ۱۳۵۷ به عنوان منطقه حفاظت شده تحت کنترل و مدیریت اداره کل حفاظت محیط زیست استان بوشهر می باشد. از سال ۱۳۸۴ به پارک ملی دریایی ارتقا یافته است.

امکانات آموزشی و تحقیقاتی: در کنار خلیج نای بند امکانات تحقیقاتی و آموزشی زیست محیطی وجود ندارد، ولی امکانات صنایع گاز در عسلویه مستقر است و امکانات آزمایشگاهی مناسبی دارد.

بودجه و تحقیقات: بودجه خاصی برای حفاظت و مدیریت خلیج نای بند در نظر گرفته شده است. پروژه مدیریت جامع خلیج نای بند انجام شده و چند طرح تحقیقاتی در آن صورت گرفته است. نتایج تحقیقات سبب شده است که خلیج نای بند اولین پارک ملی دریایی ایران در سال ۱۳۸۴ به ثبت برسد.

تالاب نایبند

تالاب نایبند

امکان جذب گردشگر: با توجه به غنای گونه های پرندگان و زیبایی منطقه، امکان جذب گردشگر وجود دارد.

عوامل تهدید: گسترش صنایع گاز در خلیج نای بند در چند سال آینده، سبب دگرگونی اکولوژیک آن خواهد شد و اولین پارک ملی دریایی ایران، اولین قربانی گسترش صنایع گازی خواهد بود.

پوشش گیاهی: پوشش گیاهی منطقه غنی است و در دامنه شمالی متراکم و به تدریج به سمت حاشیه جنوبی و ارتفاعات از تراکم آن کاسته می شود. بخش های صخره ای و دره های حاشیه جنوبی فاقد پوشش گیاهی و یا دارای پوشش گیاهی بسیار ضعیف است.

در دامنه های شمالی درختان کنار، استبرق، انجیر معابد و در حاشیه شمال غربی اندکی جنگل حرا (Avicinia marina) وجود دارد.

در واقع جنگل حرا در خورهای خلیج نای بند مهمترین جامعه گیاهی منطقه را تشکیل می دهند.

خلیج نای بند شمالی ترین و آخرین رویشگاه درختان را به صورت جنگل نسبتا انبوه می باشد. هر چند که چند اصله درخت حرا به صورت قطعات جنگلی بسیار کوچک در بندر دیر به وسعت یک هکتار و در پوزه ماشه در منطقه مله گنزه به وسعت ۲۲ هکتار وجود دارد، اما اجتماعات حرا در خلیج نای بند با وسعت ۳۹۰ هکتار، وسیع ترین جامعه حرا در مدار های بالای ۲۷ درجه در خلیج فارس محسوب می گردد. جنگل های حرا در دو خور عسلویه و بساتین گسترش بیشتری دارند.

از دیگر جوامع مهم منطقه جامعه شوره زار است که در اراضی مرطوب حاشیه جنگل حرا رشد می کنند و با گونه هایی از قبیل چمن شور و شصت عروسان همراه است.

چند گونه گیاهی دیگر نظیر گز، سازو در مناطق مرطوب حاشیه جنگل های حرا دیده می شوند. گونه های خار شتر، بادام کوهی و کهور هم در منطقه یافت می شود.

از گیاهان مرتعی می توان انواع گرامينه ها را نام برد. جامعه علف های دریایی نای بند از دیگر جوامع گیاهی با اهمیت منطقه محسوب می شوند. رویشگاه این جوامع از منطقه جزر و مدی شروع و در عمق ۲۰ متری خاتمه می یابد.

مرجانها: در آب های نزدیک کرانه منطقه ساحلی بیدخون، حدفاصل بندر عسلویه و بخش شمالی نای بند، در مختصات جغرافیایی ۲۷ درجه و ۲۸ دقیقه عرض شمالی و ۳۷ درجه و ۵۲ دقیقه طول شرقی، قطعات پراکنده ای از آب سنگ های مرجانی به وسعت چند صد متر مربع وجود دارد.

خلیج نایبند

خلیج نایبند

علاوه بر آن در ضلع جنوبی سواحل صخره ای نای بند در حد فاصل عرض های شمالی ۲۰ درجه و ۲۷ دقیقه تا ۲۵ درجه و ۲۷ دقیقه و طول شرقی ۳۶ درجه و ۵۲ دقیقه تا ۴۲ درجه و ۵۲ دقیقه، اجتماعات آب سنگ های مرجانی وجود دارند.

وجود جوامع مرجانی، علف های دریایی و جنگل های حرا و همچنین وجود بسترهای گلی، ماسه ای و صخره ای باعث تجمع کم نظیر بی مهرگان کف زی از قبیل سخت پوستان، ستارگان دریایی، انواع نرم تنان و کرم های پرتار شده است.

ماهیان: مهم ترین گونه های ماهیان شناسایی شده در منطقه نایبند عبارتند از: سرخوی دم سیاه، زمین کن، راشگوی خالدار، سوس منقط، سنگسر، کریشو، زروک، کفشک راست رو، سه خاره، شورت، قبا زرد، خاروباله سفید، کفشک زبان گاوی، حشینه، یال اسبی، خرگوش ماهی، پیکو و شبه شوریده.

دوزیستان: گونه قورباغه از فراوان ترین دوزیستان حواشی نایبند می باشد.

دوزیستان خلیج نایبند

دوزیستان خلیج نایبند

خزندگان: لاک پشت دریایی، شاخص ترین خزنده منطقه نایبند می باشد. لاک پشت سبز Chelonia mydas و لاک پشت منقار عقابی Eretmochelys imbericata در سواحل بیدخون و بندر عسلویه تخم گذاری می کنند.

پرندگان:

بیش از ۳۰ گونه پرنده از منطقه نای بند گزارش شده است، که عبارتند از:

١. اگرت سفید بزرگ (Egretta alba)، کنار آبزی

٢. اگرت سفید کوچک (Egretta garzetta)، کنار آبزی

٣. کاکایی دودی (Larus hemprechi)، آبزی

۴. کاکایی صورتی (Larus genei)، آبزی

۵. کاکایی سرسیاه (Larus ridibundus)، آبزی

۶. گیلانشاه بزرگ (Numenius arquata)، کنار آبزی

۷. پلیکان پا خاکستری (Pelecanus crispus)، آبزی

۸. پلیکان سفید (Peiecanus onocratalus)، آبزی

۹. فلامینگو (Phoenicopterus rubber)، آبزی

۱۰. با کلان (Phalacrocorax carbo)، آبزی

۱۱. کفچه نوک (Platalea leucorodia) کنار آبزی

۱۲. تنجه (Tadorna tadorna)، آبزی

۱۳. گلاریول (Tringa glareola)، کنار آبزی

۱۴. دیدومک (Vanellus indicus)، کنار آبزی

۱۵. خروس کولی دم سفید (Vanellus leucorus)، کنار آبزی

۱۶. آبچلیک پا سرخ (Tringa tetanus)، کنار آبزی

۱۷. سنگ گردان (Arenaria interpres)، کنار آبزی

۱۸. آبچلیک تالابی (Tringa nebularia)، کنار آبزی

۱۹. حواصیل خاکستری (Ardea cnerea)، کنار آبزی

۲۰. سلیم کوچک (Charadrius alexandrius)، کنار آبزی

۲۱. بوتیمار (Ixobrychus minutus)، کنار آبزی

۲۲. حواصیل شب (Nycticorax nycticorax)، کنار آبزی

۲۳. دراج (Francolinus francolinus)، خشکزی

۲۴. دلیجه (Falco tinnunculus)، خشکزی

۲۵. گنجشک (Passer domesticus)، خشکزی

۲۶. سار (Sturnus vulgaris)، خشکزی

پستانداران: آب های آزاد بخش جنوبی دماغه خلیج نای بند یکی از معدود مناطق ساحل است، که به واسطه عمق زیاد (تا حدود ۴۰ متر) حضور پستانداران بزرگ دریایی و فعالیت آنها به صورت شیرجه زدن و شنا در سطح آب به کرات دیده و گزارش شده است.

تاکنون گونه های زیر از نای بند گزارش شده اند:

۱٫ نهنگ باله پشتی(Balaenoptera physalus)

۲. نهنگ گوژپشت (Megapter novaeaanglia)

٣. دلفين (Delphinus delphis)

۴. دلفين خالدار (Souasa lentiginosa)

۵. دلفین سربی (Souasa phumbea)

از پستانداران خشکزی منطقه نای بند، می توان به جبیر (Gazella dorcas)، شغال و انواع جوندگان اشاره کرد.

اشتراک گذاری

لينک کوتاه :

دیدگاه بگذارید

avatar
  عضویت  
اطلاع رسانی